Huy chương “Thanh niên xung phong vẻ vang”

Ngày 01/01/2026, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành quy định chi tiết việc thi hành một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, trong đó có các quy định về việc xét tặng Huy chương Thanh niên xung phong vẻ vang.

Huy chương “Thanh niên xung phong vẻ vang” được dành tặng hoặc truy tặng cho các cá nhân là Thanh niên xung phong có thành tích trong các cuộc kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc và hoàn thành nhiệm vụ. Điểm cốt lõi trong tiêu chuẩn xét tặng là các cá nhân phải có thời gian tham gia lực lượng thanh niên xung phong tập trung, thường xuyên từ đủ 24 tháng trở lên. Thanh niên xung phong hy sinh trong khi làm nhiệm vụ trong các cuộc kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc đã được công nhận liệt sĩ thì được truy tặng “Huy chương Thanh niên xung phong vẻ vang” để vinh danh tinh thần quả cảm của các anh, các chị.

Mốc thời gian để tính khen thưởng được quy định rất cụ thể và bao quát các giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc: từ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (từ ngày 15/7/1950), kháng chiến chống đế quốc Mỹ, đến các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào, Campuchia hay tham gia truy quét Ful-rô. Đây là sự rà soát thấu đáo, đảm bảo không một người con ưu tú nào của lực lượng TNXP bị bỏ lại phía sau trong công tác thi đua, khen thưởng.

Để đảm bảo mỗi tấm Huy chương được trao đến đúng người, đúng thành tích, quy trình xét tặng được quy định hết sức chặt chẽ và minh bạch. Việc thẩm định hồ sơ được thực hiện từ cấp cơ sở bởi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, sau đó trình lên cấp tỉnh, Bộ Nội vụ thẩm định và cuối cùng là Thủ tướng Chính phủ xét, trình Chủ tịch nước quyết định tặng, truy tặng.

Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, hướng dẫn hội viên kê khai và phối hợp xác nhận quá trình công tác, đảm bảo tính lịch sử và xác thực của hồ sơ. Thời hạn giải quyết hồ sơ cũng được ấn định không quá 15 ngày làm việc tại cấp xã và cấp tỉnh, không quá 20 ngày tại Bộ Nội vụ kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. 

Huy chương “Thanh niên xung phong vẻ vang” không chỉ mang giá trị tinh thần to lớn mà còn là một tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn của lực lượng. Theo quy định, Huy chương có hình ngôi sao năm cánh cách điệu, ở giữa là logo Thanh niên xung phong với hình tượng bông lúa, bánh xe răng và ngôi sao trên nền xanh, đỏ. Đặc biệt, mẫu bằng khen đi kèm cũng được thiết kế vô cùng tinh xảo trên khổ giấy A3, trang trí bằng các họa tiết hoa văn truyền thống, hình ảnh trống đồng Đông Sơn và các biểu tượng đặc trưng của lực lượng như cuốc, xẻng, xe cút kít, súng trường CKC, quyển sách.... Những hình ảnh này hội tụ đầy đủ thông điệp về tinh thần "chiến đấu và lao động sản xuất", minh chứng cho một thời kỳ TNXP vừa cầm súng, vừa cầm bút, vừa lao động hăng say trên mọi nẻo đường của Tổ quốc.

Quyết định 01/2026/QĐ-TTg của Chính phủ nghiêm cấm các hành vi lợi dụng hình thức khen thưởng để vi phạm pháp luật hoặc xúc phạm đến truyền thống văn hóa, lợi ích quốc gia. Đồng thời, các cá nhân được khen thưởng có nghĩa vụ kê khai trung thực, cung cấp đầy đủ giấy tờ minh chứng và sử dụng hiện vật khen thưởng đúng mục đích.

Huy chương “Thanh niên xung phong vẻ vang” là hình thức khen thưởng mới được quy định tại Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022. Việc tặng, truy tăng danh hiệu này cho lực lượng Thanh niên xung phong không chỉ mang lại niềm vui, niềm tự hào cho hàng vạn gia đình cựu Thanh niên xung phong mà còn có sức lan tỏa mạnh mẽ tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ hôm nay. Mỗi tấm Huy chương là một nén tâm hương, một lời tri ân thành kính nhất gửi đến những tượng đài yêu nước của lịch sử dân tộc.